OZE i kruszywa mają za 15 lat zastąpić węgiel w Bełchatowie

8 czerwca 2021, 16:45 Alert
Kopalnia Bełchatów / fot. PGE
Kopalnia Bełchatów / fot. PGE

Marszałek województwa łódzkiego opublikował Terytorialny Plan Sprawiedliwej Transformacji Województwa Łódzkiego. Zgodnie z tym dokumentem ostatni blok w elektrowni Bełchatów ma zostać wyłączony w 2036 roku. Nowej odkrywki Złoczew już oficjalnie nie będzie. Bełchatów ma stać się centrum rozwoju OZE i kruszyw.

Elektrownia Bełchatów przejdzie do historii za 15 lat

Zgodnie z dokumentem, kres trwającej obecnie eksploatacji węgla brunatnego ze złóż w polach Bełchatów i Szczerców nastąpić ma w 2026 roku i 2038 roku. Wg danych PGE daty graniczne okresów użytkowania podstawowych jednostek wytwórczych PGE GEiK to: 2030 rok (1 blok), 2031 rok (1 blok), 2032 rok (2 bloki), 2033 rok (2 bloki), 2034 rok (3 bloki), 2035 rok (2 bloki) i 2036 rok (1 blok). Kopalnia Bełchatów posiada koncesję do 2038 roku i stąd zapis, że wtedy zakończy ona wydobycie. Faktycznie przestanie ona wydobywać węgiel wraz z zamknięciem ostatniego bloku w elektrowni Bełchatów, czyli w 2036 roku.

Spadek emisji o 80 procent

W ostatnich latach region Bełchatowa przechodzi intensywny proces modernizacji. Dla Kompleksu Energetycznego Bełchatów (KEB) prognozy zakładają znaczącą, blisko 80-procentową redukcję emisji CO2 do 2030 roku. Zmniejszeniu ulegnie też produkcja energii elektrycznej brutto z poziomu 27,4 TWh4 w 2020 roku do 6,9 TWh w 2030 roku oraz zużycie węgla, a tym samym i wydobycie z poziomu 34,8 mln ton w 2020 roku do 8,4 mln ton w 2030 roku. Według obecnych założeń wygaszanie bloków energetycznych w Elektrowni Bełchatów będzie następowało od 2030 do 2036 roku. Efektywna transformacja regionu, w tym odchodzenie od konwencjonalnej energetyki węglowej będzie możliwe przy założeniu, że województwo łódzkie zostanie objęte przez KE wsparciem ze środków Funduszu Sprawiedliwej Transformacji.

OZE i kruszywa

W ramach Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji Województwa Łódzkiego PGE zgłosiła szereg projektów, wśród których są m.in. inwestycje w nisko- i zeroemisyjne źródła energii: projekty farm wiatrowych o mocy blisko 100 MW, farmy fotowoltaiczne o mocy około 600 MW, magazyny energii o mocy do 300 MW, utworzenie centrum technologicznego OZE na bazie dzisiejszych spółek wsparcia, które będą się transformować w kierunku realizacji projektów odnawialnych, czy rozbudowa linii kruszyw i kamienia wapiennego. Grupa PGE w  pierwszym etapie transformacji regionu bełchatowskiego na inwestycje przeznaczy blisko 5 mld zł.

– Proces transformacji w dalszym horyzoncie czasowym może podążać w kierunku: produkcji wodoru, spalania biomasy, jak również technologii utylizacji CO2 z wykorzystaniem wodoru11 . GK PGE ma też w planach rozbudowę linii produkcyjnej kruszyw i kamienia wapiennego, co pozwoli na produkcję m.in. kruszyw i materiałów budowlanych oraz nawozów w oparciu o wydobywane minerały i zgromadzone uboczne produkty spalania (UPS), co wpisuje się w cele gospodarki obiegu zamkniętego. W OT nastąpi także znaczny rozwój energetyki odnawialnej, bazującej głównie na wytwarzaniu energii elektrycznej z wykorzystaniem fotowoltaiki (zarówno wielkoskalowej jak i prosumenckiej) – czytamy dalej w dokumencie.

– Zależy nam na tym, żeby województwo łódzkie mogło korzystać ze środków unijnych na sprawiedliwą transformację. Zaplanowanie dat wyłączenia bloków energetycznych Elektrowni Bełchatów oraz zakończenia eksploatacji złóż węgla brunatnego Bełchatów i Szczerców, jak również odejście od planu eksploatacji złoża Złoczew mają fundamentalne znaczenie z punktu widzenia planowania przyszłości Kompleksu Energetycznego Bełchatów, jego pracowników oraz mieszkańców tego regionu. Mają również znaczenie symboliczne, ponieważ to od powodzenia tego projektu w dużej mierze zależeć będzie sukces polskiej transformacji energetycznej – mówi Wojciech Dąbrowski, prezes PGE Polskiej Grupy Energetycznej w komunikacie PGE, który został opublikowany tego samego dnia co Plan.

Złoczewa nie będzie

– W dzisiejszych warunkach ekonomicznych i w świetle dostępnych technologii, eksploatacja węgla z tego złoża byłaby trwale nierentowna, wobec czego PGE GiEK  nie planuje wydobywać węgla brunatnego ze złoża Złoczew i dlatego uwzględniono ten obszar w zasięgu działania planu – czytamy w dokumencie. W przypadku złoża węgla brunatnego „Złoczew” problemem jest trwające od wielu lat wyłączenie obszaru z procesów inwestycyjnych i mieszkaniowych. – Transformacja w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu pozwoli na zachowanie potencjału przyrodniczego tego terenu oraz wymusi wypracowanie nowego modelu rozwoju na tym obszarze. Plany wykorzystania go pod kątem gospodarczym wymagać będą zmian w zapisach dokumentów planistycznych na poziomie lokalnym (studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego) – czytamy.

Neutralność klimatyczna regionu do 2050 roku

Polska podpisała się pod dokumentem z grudnia 2019 roku dotyczącym osiągnięcia przez UE neutralności klimatycznej do 2050 roku. Zapisano tam jednak zdanie, że jeden kraj nie jest w stanie zobowiązać się do realizacji tego celu za 30 lat. Konkluzje z kolejnych szczytów wskazywały jednak, że Polska będzie realizować ten cel także na poziomie krajowym, choć nikt wprost tego od nas nie oczekiwał, ani nikt z polskiej strony tego wprost nie powiedział. Z Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji Województwa Łódzkiego wynika jednak wprost, że działania w ramach tego „węglowego” regionu będą zmierzać do osiągnięcia przez ten region neutralności klimatycznej za 30 lat. Jeden z rodzajów nosi nazwęPotrzeby i cele w zakresie rozwoju do 2030 r. służącego osiągnięciu neutralności klimatycznej do 2050 r. ”  Przejście na gospodarkę neutralną dla klimatu wymagać będzie podjęcia działań dla łagodzenia skutków społecznych, gospodarczych i terytorialnych transformacji. Ma to się stać za sprawą zwiększenia efektywności energetycznej poprzez działania termomodernizacyjne i wprowadzające rozwiązania energooszczędne pozwolą na dalsze ograniczanie niekorzystnych dla klimatu zjawisk oraz na przybliżenie obszaru transformacji do osiągnięcia neutralności klimatycznej w 2050 roku. W związku z planowanymi działaniami transformacyjnymi przewiduje się wzrost udziału energii ze źródeł nisko- lub zeroemisyjnych w OT, szczególnie na terenie regionu.

Działania na rzecz transformacji

Dla osiągnięcia celów Terytorialny Plan Sprawiedliwej Transformacji Województwa Łódzkiego transformacji w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu w „sposób odpowiedzialny społecznie „ ważna będzie realizacja inwestycji. Ich zakres ujęto poniżej. Mowa o:

  • inwestycji w działania badawcze i innowacyjne wspierające transfer zaawansowanych technologii;
  • inwestycji we wzmacnianie gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ), w tym m.in. linie produkcyjne kruszyw i kamienia wapiennego w oparciu o wydobywane minerały i zgromadzone UPS;
  • wspierania działalności gospodarczej bazującej na selektywnej zbiórce i recyklingu odpadów oraz przygotowania ich do ponownego użycia (np. punktów napraw);
  • wsparcie organizacji pozarządowych i PES w zakresie aktywizacji i edukacji społeczności lokalnych;
  • organizacja wydarzeń, których celem jest promowanie wartości dziedzictwa kulturowego, oferty kulturalnej oraz oferty czasu wolnego;
  • rozwoju i promocji sektora turystycznego oraz przemysłów czasu wolnego i kreatywnych, z uwzględnieniem poprawy dostępności i jakości usług, wykorzystania dziedzictwa kulturowego (w tym tradycji górniczych), tworzenia wizerunkowych produktów turystycznych;
  • rozwoju sektora usług rehabilitacyjnych i zdrowotnych, w tym wykorzystujących potencjał wód geotermalnych;
  • inwestycji w digitalizację, cyfryzację oraz łączność cyfrową, wykorzystanie ICT dla rozwoju e-usług;
  • rozwoju infrastruktury kolejowej, w tym w szczególności służącej skomunikowaniu Bełchatowa,
  • wspierania multimodalności transportu towarowego (np. terminale intermodalne, huby multimodalne z infrastrukturą magazynową wysokiego składowania);  poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, w tym budowa obejść miast;
  • inwestycji w rozwój i modernizację infrastruktury gazowej, przesyłowej i dystrybucyjnej w celu poprawy efektywności energetycznej;
  • poprawy efektywności energetycznej budynków (m.in. termomodernizacja budynków i budownictwo pasywne);
  • inwestycji w energię odnawialną i w efektywność energetyczną, w tym m.in. farm wiatrowych i farm fotowoltaicznych;
  • modernizacji systemu elektroenergetycznego w kierunku inteligentnych rozwiązań, dalszego przyłączania OZE i magazynowania energii;
  • inwestycji w rozwój technologii wodorowych i innych paliw alternatywnych;
  • inwestycji w modernizację sieci ciepłowniczych w celu poprawy efektywności energetycznej;
  • rozwoju infrastruktury wodno-ściekowej;
  • wdrażania inteligentnych systemów zarządzania sieciami wodno-kanalizacyjnymi.
  • inwestycji w rewitalizację i dekontaminację terenów zdegradowanych, renaturalizację terenu, w tym (tam, gdzie jest to konieczne) w projekty w zakresie błękitno-zielonej infrastruktury i zmian przeznaczenia terenów;
  • zwiększania lesistości;
  • wspierania procesu remediacji gleb oraz ograniczania rozprzestrzeniania się ich zanieczyszczeń;
  • inwestycji służące odbudowie stosunków wodnych i zmniejszeniu skutków suszy.

Bartłomiej Sawicki

Sawicki: Bełchatów czeka zielona przyszłość, jeśli będą pieniądze i reforma