Szulc: Walka z emisjami metanu przeniesie się na wiertnie i do kopalni

17 grudnia 2021, 07:20 Energetyka
PGNiG gaz
Flara gazowa. Fot. PGNiG

Zakazane zostanie rutynowe odpowietrzanie oraz spalanie metanu w pochodni – będzie to możliwe tylko ze względów bezpieczeństwa lub gdy jest to konieczne do obsługi, naprawy, konserwacji instalacji. Natomiast sektor górniczy będzie musiał wykonywać ciągłe pomiary emisji metanu na wszystkich szybach wentylacyjnych używanych w kopalni oraz mierzyć objętość metanu odprowadzanego przez system odmetanowania oraz metanu spalanego – pisze dr Tomasz Szulc Dyrektor dzialu Analiz Europejskiego Centrum Projektów Pozarządowych i publicysta Portalu Trójmorze w odniesieniu do nowych regulacji metanowych Unii Europejskiej.

Komisja Europejska wkrótce po upublicznieniu dokumentów strategicznych przystąpiła również do działań legislacyjnych obejmujących kwestię  obowiązkowego monitorowania, raportowania i weryfikacji wszystkich emisji metanu związanych z sektorem energetycznym, opierając się na  ramach wyznaczonych przez OGMP. Prace nad nowym rozporządzeniem trwają od kilkunastu miesięcy i zostały już ukończone. Po upublicznieniu projektu rozpocznie się etap konsultacji publicznych. Czego zatem w światle przyjętych deklaracji międzynarodowych oraz strategii metanowej należy się spodziewać?  

Projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie redukcji emisji metanu w sektorze  energetycznym ukazał  się 15 grudnia i nawiązuje do podpisanej deklaracji Global Methane Pledge oraz dotyczy pełnego łańcucha wartości ropy naftowej i gazu kopalnego oraz kopalń węgla kamiennego i koksowego. KE wzięła pod uwagę postulaty sektora naftowo-gazowego jeżeli chodzi o obowiązek  monitorowania, raportowania i weryfikacji wszystkich emisji metanu, opierając się na metodzie określonej przez OGMP 2.0.  Rozporządzenie nakłada na producentów gazu oraz operatorów infrastruktury obowiązek wykrywania nieszczelności i naprawy (LDAR) w odniesieniu do wycieków z całej infrastruktury gazu ziemnego, a także wszystkich innych instalacji obejmujących produkcję, transport lub wykorzystanie gazu ziemnego. Zakazane zostanie rutynowe odpowietrzanie oraz spalanie metanu w pochodni – będzie to możliwe tylko ze względów bezpieczeństwa lub gdy jest to konieczne do obsługi, naprawy, konserwacji instalacji. Natomiast sektor górniczy będzie musiał wykonywać ciągłe pomiary emisji metanu na wszystkich szybach wentylacyjnych używanych w kopalni oraz mierzyć objętość metanu odprowadzanego przez system odmetanowania oraz metanu spalanego. Zostały określone terminy wprowadzenia zakazu: odpowietrzania oraz spalania metanu ujętego przez stacje odmetanowania (z wyjątkiem awarii) – od 01.01.2025 roku, odprowadzania metanu szybami wentylacyjnymi w kopalniach węgla emitujących więcej niż 0,5 tony metanu na kilotonę wydobytego węgla- od 01.01.2027 roku. Węgiel koksowy uzyskał czasowe zwolnienie z tych przepisów- na 3 lata od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Z jednoczesnym wskazaniem, że po tym okresie wejdą w życie  dodatkowe przepisy których zadaniem będzie ograniczenie emisji metanu przy wydobyciu węgla koksowego. Właściciele kopalni będą szacować emisje przy wydobyciu węgla z wykorzystaniem wskaźników emisji węgla i na podstawie próbek węgla dla poszczególnych złóż. Kopalnie będą przedstawiać roczne raporty emisji które będą weryfikowane.  

Kraje członkowskie zostały zobligowane do powołania odpowiednich instytucji wdrażających lub delegowania nowych uprawnień na istniejące  organy krajowe które będą odpowiedzialne za implementacje rozporządzenia oraz egzekwowanie przyjętych przepisów związanych z redukcją emisji metanu. Uzyskają one uprawnienia kontrolne oraz możliwość nakładania kar w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów rozporządzenia metanowego. Te ostatnie mają być skuteczne i proporcjonalne do wyrządzonych szkód środowiskowych.  

Metan nie został objęty systemem ETS na mocy rozporządzenia będącego przedmiotem prac. Nie oznacza to jednak, że taki system nie zostanie wdrożony w przyszłości. Komisja Europejska obarczyła importerów  obowiązkiem raportowania emisji metanu związanej z produktami które zostały zaimportowane do UE.  Zostanie utworzona również specjalna baza danych zawierająca m.in. wykaz krajów, w których energia kopalna jest produkowana i eksportowana do Unii, z informacją czy dany kraj  posiada obowiązkowe środki regulacyjne dotyczące emisji metanu w sektorze energetycznym, obejmujące elementy określone w niniejszym rozporządzeniu. Odnotowane będzie w niej również czy dany kraj podpisał porozumienie paryskie w sprawie zmian klimatu. Dwa lata po wejściu w życie rozporządzenia zostanie ustanowiony globaly system monitorowania emisji  metanu oparty na danych satelitarnych i danych wejściowych od kilku certyfikowanych dostawców danych i usług, w tym z program satelitarnego UE Copernicus.