Atak na przemysłowy kompleks w Katarze spowodował poważne zniszczenia i wywołał wstrząs na światowych rynkach energii. Według analityków nie widać perspektyw poprawy sytuacji w najbliższych miesiącach.

Środowe uderzenie Iranu w znajdujący się w Katarze największy na świecie zakład produkcji skroplonego gazu ziemnego (LNG) doprowadziło do gwałtownego wzrostu cen surowców energetycznych.

Gaz i ropa drożeją

W czwartek rano ceny gazu w Europie skoczyły o 30 proc., osiągając poziom 70,7 euro za megawatogodzinę, to najwyższy poziom od początku obecnego konfliktu. Jednocześnie notowania ropy Brent wzrosły o ponad 5 proc., dochodząc do 114 dolarów za baryłkę.

Katarskie ministerstwo obrony poinformowało w serwisie X, że Iran wystrzelił pięć pocisków balistycznych. Cztery z nich zostały przechwycone, jednak jeden trafił w rozległy kompleks przemysłowy w Ras Laffan. To tam znajdują się instalacje LNG państwowego koncernu QatarEnergy oraz rafineria paliw.

W regionie działa także należący do Shella wart 18 mld dolarów zakład Pearl GTL, przetwarzający gaz na paliwa i produkty chemiczne. „Zniszczenia są rozległe” — przekazał QatarEnergy.

Irański atak był najprawdopodobniej odpowiedzią na wcześniejsze uderzenie Izraela w irańskie pole gazowe South Pars.

Długotrwałe skutki ataku

Analitycy ostrzegają, że skutki środowego ataku mogą być długotrwałe. W zależności od skali zniszczeń istnieje ryzyko globalnych niedoborów gazu, ponieważ Ras Laffan odpowiada za około jedną piątą światowych dostaw LNG.

„Nawet jeśli działania wojenne zakończą się szybko, wpływ na podaż może utrzymywać się miesiącami, a nawet latami” — ocenił Saul Kavonic, analityk energetyczny MST Financial, cytowany przez „Financial Times”.

Do sytuacji odniósł się również prezydent USA Donald Trump, który na platformie Truth Social ostrzegł, że Stany Zjednoczone „zniszczą” irańskie pole gazowe South Pars, jeśli Teheran ponownie zaatakuje katarskie instalacje LNG.

Trwający konflikt między Stanami Zjednoczonymi, Izraelem a Iranem już poważnie zakłócił globalne dostawy energii. Ruch w Cieśnina Ormuz niemal zamarł z powodu irańskiego ostrzału, a producenci ropy i gazu w regionie Zatoki Perskiej ograniczają wydobycie.

„Jeśli zdolności produkcyjne LNG w Ras Laffan zostały uszkodzone, równowaga na rynku gazu ulegnie dalszemu napięciu” ostrzega Tom Marzec-Manser z Wood Mackenzie.

Wojna co najmniej do maja

Iran wcześniej zapowiadał ataki na infrastrukturę naftową i gazową w całym regionie Zatoki Perskiej w odpowiedzi na uderzenie w South Pars — część największego na świecie złoża gazu i filar irańskiego systemu energetycznego.

W katarskim Ras Laffan zainwestowały miliardy dolarów międzynarodowe koncerny, takie jak ExxonMobil, TotalEnergies oraz Shell, współpracując z QatarEnergy. Przedstawiciele Shella poinformowali, że spółka analizuje obecnie wpływ ataku na swoje operacje w regionie.

Zdaniem analityków ryzyka z firmy Verisk Maplecroft, eskalacja potwierdza scenariusz, w którym konflikt może przeciągnąć się co najmniej do maja, bez widocznych perspektyw na szybkie rozwiązanie.

Biznes Alert / Financial Times / TJ/

Analitycy Polskiego Instytutu Ekonomicznego wyjaśniają, że gaz jest bardziej od ropy podatny na wahania związane z trwającymi atakami na Iran. Unii Europejskiej, w tym Polsce, nie grożą braki surowców, ale możliwy jest wzrost cen.

– Dla Unii Europejskiej i Polski podstawowym zagrożeniem nie jest brak bezpieczeństwa dostaw ropy naftowej i gazu, lecz gospodarcze skutki wzrostu cen tych surowców (dla gazu nawet od 40 proc. – według El Pais, do 130 proc. – według Goldman Sachs) – czytamy w najnowszym tygodniu Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Eksperci zauważają, że kraje Unii Europejskiej opierają swoje dostawy ropy głównie na USA i Norwegii. Wolumen surowca z tych kierunków wyniósł około 30 procent w trzecim kwartale 2025 roku. Krajem z rejonu Cieśniny Ormuz, który miał swój największy udział w dostawach jest Arabia Saudyjska (około 7 procent). W przypadku Polski było to 48 procent w ubiegłym roku. PIE zaznacza jednak, że dostawy w większości omijały Cieśninę Ormuz, obecnie zablokowaną przez trwającą wojnę.

Prognozowany wzrost cen może ulec wyhamowaniu z uwagi na decyzję OPEC+, które zwiększa produkcję od kwietnia o 206 tysięcy baryłek dziennie. Jednak wraz z przedłużaniem się konfliktu ryzyko rośnie.

Błękitne paliwo z Kataru

W przypadku gazu głównym kierunkiem importu Unii Europejskiej są Stany Zjednoczone. Krajem z rejonu ogarniętego konfliktem, który dostarczył najwięcej gazu jest Katar. Odpowiadał za 6 procent importu unijnego zapotrzebowania.

Większy jest udział Kataru w dostawach błękitnego paliwa do Polski. W ubiegłym roku 16 z 81 dostaw LNG jakie przyjęto w Świnoujściu pochodziło z tego kierunku. Rok wcześniej, w 2024 roku Katar odpowiadał za 16 procent dostaw gazu.

Paraliż w wąskim gardle

Epic Fury, jak USA określają swoje ataki na Iran, paraliżuje ruch przez Cieśninę Ormuz. Jest to drugi, po Cieśnienie Malakka, kluczowy punkt transportu morskiego surowców naturalnych. Przez Ormuz dziennie przechodziło około 26 procent światowego handlu ropą i 20 procent światowego zużycia płynów ropopochodnych.

– Natomiast stosunkowo niewielki procent tankowców płynących przez Cieśninę kierował się do Europy – ok. 6 proc. trafiało na Stary Kontynent, a znaczna większość do Azji. Mimo to konsekwencje wstrzymania lub poważnego ograniczenia ruchu w Cieśninie będą istotne dla światowych cen ropy i gazu – wskazują analitycy.

PIE zaznacza, że w przypadku Europy blokada w Cieśninie Ormuz nie jest tak groźna z uwagi na dostawy ropy rurociągami. Gazociągi nie są jednak tak rozbudowane.

Polski Instytut Ekonomiczny / Biznes Alert

Gazowiec przewożący rosyjskie LNG stanął w płomieniach na Morzy Śródziemnym. Według doniesień medialnych przyczyną mógł być atak drona morskiego.

Rosyjski gazowiec, Arctic Metagaz, przewożący skroplony gaz ziemny stanął w płomieniach na Morzu Śródziemnym. Załoga przeżyła, siły zbrojne Malty poinformowały o jej odnalezieniu w łodzi ratunkowej, która została znaleziona u wybrzeży Libii.

Ostatnia oficjalna pozycja statku została przekazana w poniedziałek, gdy statek płynął u wybrzeży Malty. Jednostka była obłożona sankcjami Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Statek należy do rosyjskiej spółki LLC SMP Techmanagement i przewoził paliwo dla LNG Novatek.

Doniesienia medialne mówią, że gazowiec został zaatakowany przez drona morskiego. Nikt nie przyznał się do ataku. Sygnał SOS dotarł do Malty, na skutek czego tamtejsze siły zbrojne podjęły akcję ratowniczą.

Reuters / Biznes Alert

W tym roku Orlen planuje uruchomić cztery stacjonarne stacji tankowania H2 w Płocku i Gdyni oraz Bielsku-Białej i Gorzowie Wielkopolskim. W 2027 roku sieć ma się powiększyć aż o dziewięć takich obiektów, zlokalizowanych w siedmiu, głównie dużych aglomeracjach.

Publiczna infrastruktura do tankowania wodoru jakości automotive, na potrzeby transportu kołowego liczy obecnie w Polsce 10 stacji, które są wyposażone w 19 dystrybutorów. W ciągu roku, licząc od stycznia 2025 roku, jak wynika z danych Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego, uruchomiono trzy takie instalacje, z łącznie 4 dyspenserami. Jednym z dwóch liderów jest Orlen, który ma 5 stacji tankowania H2, w: Poznaniu, Katowicach, Wałbrzychu, Włocławku oraz w Pile.

W 2026 roku podwojenie liczby instalacji H2

Koncern konsekwentnie rozwija sieć, realizując projekty zarówno ze środków własnych, jak i przy wsparciu unijnych funduszy, w tym w ramach instrumentu Connecting Europe Facility (CEF). W 2026 roku jego infrastruktura powiększy się o cztery kolejne ogólnodostępne instalacje, które powstaną przy obecnych tradycyjnych stacjach paliw, a więc dobrze znanym kierowcom.

Wszystkie obiekty zostaną wyposażone w dyspensery do tankowania wodoru o ciśnieniach 350 bar (dla autobusów i pojazdów ciężarowych) oraz 700 bar (dla samochodów osobowych), zgodnie ze standardem stosowanym w ramach unijnego projektu CEF.

Oddanie do użytkowania stacji w Płocku (SP 4020, ul. Łukasiewicza 15) i Gdyni (SP 650, ul. Wielkopolska 239) przewidziane jest jeszcze w pierwszym półroczu 2026 roku. Kolejne dwie stacje do tankowania H2, zaplanowane w Gorzowie Wielkopolskim (SP 1254, ul. 11 Listopada 148) oraz Bielsku-Białej (SP 1318, ul. Bystrzańska 96) mają być uruchomione w drugiej połowie tego roku.

Koncern zastrzega jednak, że dokładne terminy komercyjnego startu tych czterech instalacji będą mogły zostać potwierdzone, dopiero po zakończeniu rozruchów technologicznych oraz uzyskaniu wszystkich niezbędnych pozwoleń administracyjnych.

Po dwie stacje we Wrocławiu i Krakowie

W 2027 roku przewidywane jest zakończenie budowy dziewięciu kolejnych instalacji do tankowania wodoru, głównie w dużych ośrodkach. Przy czym po dwie powstaną we Wrocławiu, przy stacjach: SP 360 (ul. Żmigrodzka 116) i SP 4471 (ul. W. Zarembowicza 48) oraz w Krakowie, przy SP 132 (ul. Zakopiańska 289) i SP 639 (ul. Nowohucka 71).

Pozostałe planowane lokalizacje to:

• SP 662, Łódź: ul. Obywatelska 181B
• SP 7778, Rzeszów: ul. Warszawska 75A
• SP 504, Częstochowa: ul. Drogowców 23
• SP 193, Lublin: ul. Kraśnicka 116A
• Warszawa: Port Lotniczy im. Fryderyka Chopina.

Dynamiczny wzrost tankowań indywidualnych

Orlen nie chce ujawnić, ile dokładnie wynosił wolumen wodoru dostarczonego na stacje w 2025 roku. Miał on odpowiadać zapotrzebowaniu lokalnych operatorów transportu miejskiego, z którymi koncern ma podpisane umowy oraz rosnącej liczby odbiorców indywidualnych.

Przeważający wolumen stanowiło paliwo w standardzie 350 bar, przeznaczone dla pojazdów ciężkich, głównie autobusów miejskich. Jednocześnie firma obserwuje dynamiczny wzrost tankowań przy ciśnieniu 700 bar, co potwierdza stały wzrost liczby takich pojazdów. Na koniec 2025 roku w Polsce były zarejestrowane123 autobusy z ogniwami wodorowymi, i 561 samochodów osobowych na takie paliwo (przybyło ich w ciągu roku 262 sztuk)

W 2026 roku firma zakładaistotny wzrost sprzedaży wodoru, wynikający zarówno ze zwiększającej się liczby autobusów wodorowych w miastach obsługiwanych przez Orlen jak i z uruchomienia nowych stacji oraz wejścia w życie kolejnych umów na dostawy paliwa wodorowego.

Tomasz Brzeziński

Mimo konfliktu na Bliskim Wschodzie polskie dostawy gazu są stabilne. – Bezpieczeństwo dostaw tego surowca (gazu – red.) do Polski pozostaje w pełni zabezpieczone – deklaruje Gaz-System.

Atak USA i Izraela na Iran spowodował niepokój o rynek ropy i gazu. W przypadku błękitnego paliwa Gaz-System, operator polskiego systemu przesyłowego, uspokaja, że Polska jest bezpieczna.

Krajowa infrastruktura przesyłowa i regazyfikacyjna jest w stanie odbierać gaz ziemny z dowolnego kierunku na świecie. Źródła są zdywersyfikowane zarówno dzięki połączeniami z innymi państwami unii Europejskiej jak i dzięki gazociągowi Baltic Pipe i terminalowi LNG w Świnoujściu. Gaz-System podkreśla, że przepustowość terminala jest w stanie pokryć większość krajowego zapotrzebowania na błękitne paliwo.

– Terminal jest przystosowany i przyjmuje dostawy LNG z całego świata, co zapewnia elastyczność operacyjną w przypadku zmian kierunków dostaw – wyjaśnia spółka.

Bezpieczeństwo polskiego systemu wzmacniają magazyny gazu, które są zapełnione w 51 procentach (18 489,7 GWh, dane na koniec doby gazowej pierwszego marca). Unijna średnia na 28 lutego wyniosła 29,98 procent.

Gaz-System / Gaz Storage Poland / Gas Infrastructure Europe / Biznes Alert

Na szczycie energetycznym w Waszyngtonie, Europa Środkowo‑Wschodnia i Stany Zjednoczone potwierdziły, że gaz – jeszcze kilka lat temu traktowany jako przejściowe paliwo transformacji – stał się na powrót również twardą walutą geopolityczną.

W zakończonym w zeszłym tygodniu spotkaniu Transatlantic Gas Security Summit europejscy ministrowie energii z 12 państw Europy środkowej oraz południowej, w tym Polski – reprezentowanej przez ministra Miłosza Motykę – a także m.in. Ukrainy, Słowacji, Węgier, Rumunii, Grecji czy Serbii podpisali ze Stanami Zjednoczonymi wspólne stanowisko (Joint Statement), które zacieśnia współpracę gazową między sygnatariuszami, a także wpisuje się w logikę dalszego ograniczania rosyjskich wpływów energetycznych w regionie.

Sygnatariusze w dokumencie zadeklarowali m.in. poparcie dla zwiększania bezpieczeństwa dostaw gazu, sukcesywnego usuwania barier regulacyjnych oraz integracji infrastruktury przesyłu gazu ziemnego oraz współpracy biznesowej na rynkach partnerów transatlantyckich.

Architekt polityki USA

– Podpisane stanowisko jest potwierdzeniem procesu, który możemy zaobserwować w naszym regionie już od pewnego czasu. Chodzi o wiodącą rolę Departamentu Energii dla kształtowania polityki amerykańskiej w regionie Europy Środkowo‑Wschodniej – komentuje Marek Niedużak, polski dyrektor European Initiative for Energy Security, wiodącego europejskiego think tanku zajmującego się bezpieczeństwem energetycznym. – Jest to polityka bardzo pragmatyczna i nastawiona na ekspansję pochodzącego z USA gazu LNG, a także amerykańskich technologii jądrowych. Wyrazem tego drugiego są z kolei podpisane w Waszyngtonie porozumienie z Orlen Synthos dot. SMR‑ów oraz również dotyczące małych reaktorów memorandum of understanding z litewską firmą Ignalina NPP/Altra – dodaje Niedużak.

Współpraca mimo tarć

Dokument jednoznacznie wzywa do transatlantyckiej współpracy w zakresie bezpieczeństwa energetycznego Europy – to nieoczywisty pokaz współpracy, nie tylko w dobie polityczno‑gospodarczych przepychanek pomiędzy Europą i Stanami Zjednoczonymi, ale również narastających napięć o podłożu energetycznym między sąsiadami z Europy Środkowo‑Wschodniej.

Od kilku tygodni trwa polityczna ofensywa Węgier i Słowacji, które oskarżają Kijów o wstrzymywanie przesyłu rosyjskiej ropy przez rurociąg Przyjaźń, uszkodzonego pod koniec stycznia w rosyjskim ataku na ukraińską infrastrukturę. Tymczasem wszystkie trzy kraje nie tylko znajdują się wśród podpisujących wspólne stanowisko, wyraźnie piętnując zagrożenie jakim dla bezpieczeństwa energetycznego Europy jest rosyjska polityka szantaży energetycznych i militarnej agresji, ale deklarują również dalsze zbliżenie w formatach politycznych, nie tylko P‑TEC, ale również historycznie ważnego dla Polski – Trójmorza.

– Współpraca państw regionu oraz Stanów Zjednoczonych wpisuje się w długofalową strategię Waszyngtonu, której celem jest systemowe osłabienie rosyjskiego petropaństwa, utrzymywanego głównie dzięki sprzedaży węglowodorów. Stanowi to finansowy kręgosłup państwa Putina i umożliwia prowadzenie agresji na Ukrainie – komentuje Niedużak z EIES.

Polska hubem LNG

Dla Polski porozumienie oznacza potwierdzenie trwającej od lat strategii uniezależniania się od rosyjskich węglowodorów oraz rozwoju zdolności od odbioru i dalszej dystrybucji LNG z USA.

– Wspólne oświadczenie to narzędzie, które pozwoli zwiększyć wolumeny LNG, zintegrować rynki i definitywnie uniezależnić region od rosyjskich dostaw – podkreślał minister energii Miłosz Motyka. – Nasza infrastruktura, zdolności przesyłowe i partnerstwo ze Stanami Zjednoczonymi czynią z nas naturalny hub gazowy dla regionu – dodał w wypowiedzi dla mediów.

Zdecydowana redukcja importu gazu z Rosji po agresji na Ukrainę szerzej otworzyła okno możliwości dla gazowej ekspansji Stanów Zjednoczonych do Unii Europejskiej. Zgodnie z danymi Bruegela jeszcze w 2021 roku z rosyjskich źródeł pochodziło w Unii ponad 157 miliardów metrów sześciennych gazu ziemnego, podczas gdy z USA płynęło zaledwie 21 miliardów. W 2025 roku Europa przyjęła ich już tylko 38 mld z Rosji i prawie 83 mld ze Stanów Zjednoczonych, ze względu na polityczną presję Zachodu i sankcje nałożone na Moskwę. Podpisane w Waszyngtonie porozumienie jest kolejnym krokiem Amerykanów do wykorzystania geopolitycznej okazji do zastąpienia Rosji jako ważnego partnera energetycznego Europy Środkowo‑Wschodniej, które finalizować się będzie wraz pełnym zakazem importu rosyjskiego gazu w najbliższych latach.

Dwukierunkowe szlaki i Ukraina

Jak uzupełnia Marek Niedużak, w naszym regionie Europy Amerykanie planują, by gaz LNG napływał równocześnie od północy, czyli przez gazoporty Polski czy Litwy, jak i z kierunku południowego, poprzez Grecję, a następnie Bułgarię i Rumunię.

– Ostatecznie w dłuższym terminie celem jest także zabezpieczenie dostaw gazu dla Ukrainy, której – z oczywistych względów – najbardziej zależy na maksymalnym, na ile to możliwe, uniezależnieniu się od dostaw z Rosji. Jednocześnie, trzeba pamiętać, że w dłuższej perspektywie dla całej Europy ważne być powinno dążenie do dywersyfikacji dostaw, dbałość o jak najlepsze warunki handlowe w kontaktach z różnymi dostawcami gazu, a ostatecznie również konsekwentne obniżanie podatności kontynentu na zależność od zewnętrznych dostaw paliw kopalnych – podkreśla Niedużak.

Transatlantic Gas Security Summit to wydarzenie zbierające polityków wysokiego szczebla, przedstawicieli biznesu i ekspertów z sektora energetycznego, organizowane w ramach transatlantyckiej współpracy energetycznej (P‑TEC).

WUS/BA

Orlen uzyskał dostęp do niekonwencjonalnego złoża Afrodyta. Warunki eksploatacji będą trudne ale koncern jest przekonany, że może stamtąd pozyskać nawet 2 miliardy metrów sześciennych. – Niekonwencjonalne złoża gazu i ropy naftowej na Norweskim Szelfie Kontynentalnym to ogromny, do tej pory niewykorzystany potencjał – mówi Wiesław Prugar, członek zarządu Orlenu.

Orlen Upstream Norway poinformował o przejęciu od Vår Energi 25 procent udziałów w koncesji PL293 na Morzu Północnym. W ramach transakcji koncern uzyskał dostęp do niekonwencjonalnego złoża Afrodyta, które może zapewnić blisko dwa miliardy metrów sześciennych gazu ziemnego.

Pojęcie „złoże niekonwencjonalne” oznacza złoże o trudnych warunkach geologicznych wynikłych np. z niskiej przepuszczalności skały zbiornikowej  w połączeniu z wysoką temperaturą i ciśnieniem. Takowe warunki przekładają się na to, że eksploatacja tradycyjnymi metodami nie daje satysfakcjonujących wyników produkcyjnych.

2 miliardy gazu dla Polski.

– Niekonwencjonalne złoża gazu i ropy naftowej na Norweskim Szelfie Kontynentalnym to ogromny, do tej pory niewykorzystany potencjał. Wierzymy, że łącząc nowoczesne techniki wydobywcze z już posiadanymi kompetencjami, jesteśmy w stanie, wspólnie z partnerami, sięgnąć po te zasoby i otworzyć nowy rozdział w historii norweskiego przemysłu wydobywczego. Złoże Afrodyta będzie dla nas poligonem doświadczalnym, na którym będziemy mogli zweryfikować nasze założenia i udoskonalić metody pracy, aby wykorzystać je do zagospodarowania innych zasobów niekonwencjonalnych – powiedział Wiesław Prugar, członek zarządu Orlenu ds. wydobycia.

Przejęte złoże zostało odkryte w 2008 roku, jednak z uwagi na trudne warunki wydobycia nie było brane pod uwagę. Ostatnimi czasy partnerzy koncesyjni zadecydowali o wykonaniu odwiertu rozpoznawczego aby zbadać możliwości eksploatacji i ocenić dokładniej zasoby złoża.

Według obecnych szacunków wynoszą one około 7,5 miliarda metrów sześciennych gazu, z czego około 1,9 miliarda pozostanie w dyspozycji Orlenu. Ewentualna eksploatacja odbędzie się przy udziale instalacji na złożu Kvitebjørn, co zmniejszy koszty wydobycia.

Orlen / Biznes Alert

W raporcie wskazującym stolice z najdroższą energią dla gospodarstw domowych w styczniu Polska znalazła się na dziewiątym miejscu. TOP 10 otwiera Berno, Berlin i Bruksela. Ranking ulega jednak zmianie gdy odniesie się ceny energii do siły nabywczej…

Energy Price Index przedstawił raport dotyczący HEPI (ang. Household Energy Price Index, indeks cen energii dla gospodarstw domowych). Opracowanie powstało przy udziale Energie-Control Austria, MEKH i VaasaETT.

W dokumencie możemy zapoznać się z cenami energii za styczeń w poszczególnych europejskich stolicach, które różnią się dość znacznie. Najtańsza jest w Kijowie (8,84 eurocentów za kilowatogodzinę) a najdroższa w Bernie (38,52 eurocentów/kWh). Europejska średnia wyniosła 24,74 eurocentów/kWh, a unijna 25,83 eurocentów/kWh.

TOP10 najdroższych stolic

Na podium stolic w których energia elektryczna jest najdroższa, za Bernem znalazł się Berlin (38,39 eurocentów) i Bruksela (36,47 eurocentów). Minimalnie za stolicą Belgii pojawił się Dublin (36,54 eurocentów) i Londyn (36,40 eurocentów).

Kolejną piątkę otwiera Praga, znajduje się na miejscu szóstym z 36,36 eurocentami za kilowatogodzinę. Za nią znalazł się Wiedeń (32,86 eurocentów) i Rzym (32,03 eurocentów). Warszawa znalazła się na dziewiątym miejscu z 30,27 eurocentami za kilowatogodzinę. Ranking 10 stolic z najdroższą energią zamyka Nikozja (29,91 eurocentów).

Miasta z najtańszą energią

Trzy stolice z najtańszą energią to Kijów (8,84 eurocentów), Budapeszt (9,57 eurocentów) i Podgorica (11,07 eurocentów). Tuż za nimi jest Belgrad (11,63 eurocentów) i Valetta (12,32 eurocentów).

Drugą połowę rankingu 10 stolic z najtańszą energią otwiera Oslo (13,36 eurocentów) i Sofia (14,97 eurocentów). Na miejscu siódmym znalazł się Zagrzeb (17,79 eurocentów), na ósmym Bratysława (20,27 eurocentów) a na dziewiątym Helsinki (20,77 eurocentów). Jako ostatni do zestawienia złapał się Sztokholm (21,32 eurocentów).

Ceny energii a siła nabywcza

Raport przedstawia również ceny energii w odniesieniu do PPS (ang. purchasing power standards, standardy siły nabywczej). I tu Polska załapała się na „podium”, które otwiera Bukareszt z 48,95, Praga z 43,48 i właśnie Warszawa z 41,41. Pozostałe siedem stolic to: Wilno (36,36), Ryga (34,43), Berlin (34,37), Rzym (33,49), Nikozja (32,75), Bruksela (32,49) i Lizbona (30,80).

Europejska średnia wyniosła 26,92, a unijna 28.09.

Stolicą z najtańszą energią w odniesieniu do PPS jest Oslo (10,86), Budapeszt (13,19) i Valetta (13,54). Za nimi uplasowały się Helsinki (17,30), Sztokholm (17,36), Belgrad (18,97), Luksemburg (19,28), Podgorica (19,73), Kopenhaga (20,14) i Amsterdam (20,89).

Polska lepiej wypada z gazem

W analogicznym rankingu Polska nie znalazła się w zestawieniu stolic z najdroższym gazem. W przeliczeniu ile eurocentów wynosi kilowatogodzina bezwzględnym „liderem” jest Sztokholm z 34,98 eurocentami. Na drugim miejscu znalazł się Amsterdam (17,42 eurocentów) i Berno (15,83 eurocentów). Pozostała siódemka to Lizbona (13,79 eurocentów), Rzym (13,55 eurocentów), Paryż (12,84 eurocentów), Wiedeń (12,84 eurocentów), Dublin (11,86 eurocentów), Praga (10,44 eurocentów) i Lublana (10,44 eurocentów).

Warszawa znalazła się na 14 miejscu z 8,32 eurocentami za kilowatogodzinę, przy europejskiej średniej 10,10 eurocentów i unijnej 10,56 eurocentów.

10 stolic z najtańszym gazem to Kijów (0,61 eurocenta), Budapeszt (2,63 eurocentów), Belgrad (4,61 eurocentów), Zagrzeb (5,41 eurocentów), Bukareszt (5,59 eurocentów), Ateny (7 eurocentów), Tallin (7,6 eurocentów), Londyn (7,70 eurocentów), Bruksela (7,76 eurocentów) i Ryga (7,95 eurocentów).

Ceny gazu a siła nabywcza

W porównaniu cen gazu do siły nabywczej Polska znalazła się już na liście 10 najdroższych stolic, ale nie tak wysoko jak w przypadku cen energii.

Ranking ponownie otwiera Sztokholm (28,49), a za nim znalazła się Lizbona (16,73) i Amsterdam (14,86). Pozostała siódemka to Rzym (14,17), Sofia (13,46), Praga (12,74), Lublana (11,96), Paryż (11,79), Warszawa (11,38) i Wiedeń (11,03).

Europejska średnia wyniosła 10,83, a unijna 11,22.

10 stolic z najtańszym gazem w odniesieniu do PPS to: Budapeszt (3,63), Londyn (6,34), Luksemburg (6,72), Bruksela (6,93), Belgrad (7,51), Zagrzeb (7,59), Tallin (8,32), Ateny (8,61), Berlin (8,64) i Bukareszt (9,58).

W obu zestawieniach dotyczących PPS nie została uwzględniona Ukraina, która obecnie odpiera rosyjską inwazję.

Pełen raport jest dostępny na stronie Energy Price Index.

Energy Price Index / Biznes Alert / Marcin Karwowski

Serbia dywersyfikuje dostawy gazu. Obecnie 80 procent dostaw pochodzi z Rosji. Belgrad korzysta z unijnego mechanizmu wspólnych zakupów i chce z niego sfinansować 20 procent dostaw gazu.

Serbia w znaczący sposób polega na dostawach gazu ziemnego z Rosji. To z tego kierunku pochodzi ponad 80 procent dostaw. Jednocześnie pragnie przystąpić do Unii Europejskiej, która planuje odejść od rosyjskiego gazu do 2027 roku.

Wspólnota naciska na Serbię aby ta znalazła alternatywę, w ten sposób chcąc ograniczyć wpływ do rosyjskiego budżetu finansującego inwazję na Ukrainę.

– Serbia dywersyfikuje swoje dostawy energii, eliminując dostawy z Rosji i prowadzi już rozmowy na temat zakupu gazu ziemnego za pośrednictwem mechanizmu zakupowego Unii Europejskiej – powiedział prezydent Serbii Aleksandar Vučić w środę w wywiadzie dla Reutersa.

Serbia w ubiegłym roku nie podpisała nowego długoterminowego kontraktu z Gazpromem. Krótkoterminowy zapada zaś niedługo, 31 marca. Kraj obecnie sprowadza gaz z Azerbejdżanu przez Bułgarię. W tym roku ma rozpocząć się również budowa gazociągu do Macedonii Północnej, która zapewni dostawy z Grecji. W 2027 roku ma zaś zostać ukończone połączenie z Rumunią.

Europa zarabia, Rosja traci

Vučić wyraził zrozumienie dla unijnej polityki i powiedział, że jego kraj musi dostosować politykę energetyczną „do pewnych potrzeb i żądań”.

– Nadal będziemy mieli duże ilości rosyjskiego gazu, ale coraz więcej bierzemy od Europejczyków – dodał.

Serbia w zeszłym roku przystąpiła do unijnej inicjatywy na rzecz wspólnych zakupów gazu. W jej ramach planuje zabezpieczyć jedną piątą swojego zapotrzebowania, czyli 500 milionów metrów sześciennych rocznie. Wspomniana inicjatywa została uruchomiona aby zmniejszyć wpływy Rosji w Europie. Umożliwia zawieranie korzystniejszych umów

Kurs na Unię

Aleksandar Vučić po objęciu prezydentury obrał kurs na Europę.

– Nie ma wątpliwości, że skoro zostałem prezydentem, Serbia będzie podążać drogą do UE – powiedział.

Unia wymaga od Serbii aby ta poprawiła praworządność, wolność mediów i zmniejszyła przestępczość zorganizowaną oraz korupcję. Prezydent przyznał, że korupcja jest istotnym problemem i jest niezadowolony z wysiłków jakie podjęto do jej wyeliminowania.

Druga już kadencja obecnego prezydenta kończy się w 2027 roku. Zapowiedział jednak, że w tym roku ogłosi przedterminowe wybory, z uwagi na protesty. Mimo to nie wyklucza pozostania w polityce a nawet zabiegania o stanowisko premiera.

Ropa i gaz napędzają wojnę

Serbia ma problem nie tylko z rosyjskim gazem ale i ropą. USA obłożyły sankcjami Gazprom Nieft, głównego udziałowca jedynej serbskiej rafinerii Neft. Obecnie trwają negocjacje dotyczące sprzedaży rosyjskich akcji. W dostawy ropy do Neft zaangażowały się Węgry, Serbia uspokaja również, że posiada stosowne zapasy surowca. MOL jest również jednym z potencjalnych kupców udziałów Gazpromu.

Dochody ze sprzedaży ropy i gazu stanowią około jedną czwartą wpływów do rosyjskiego budżetu. W styczniu były najniższe od 2020 roku. Zachód próbuje je ograniczyć, aby zahamować inwazję na Ukrainę, finansowaną z pieniędzy za sprzedane węglowodory.

Reuters / Biznes Alert

Do Ukrainy trafił pierwszy gaz skroplony z USA. Błękitne paliwo dotarło wpierw do Polski, gdzie był ratyfikowany w terminalu w Świnoujściu, a następnie został przesłany do kraju docelowego. Blisko 100 milionów metrów sześciennych zapewni paliwo nawet dla 700 tysięcy rodzin w okresie zimowym.

Ukraina otrzymała pierwszą w 2026 roku dostawę gazu z USA. Gazowiec podróżował przez 20 dni i dostarczył gaz skroplony do terminala LNG w Świnoujściu. Po regazyfikacji w obiekcie Gaz-Systemu został przesłany na Ukrainę.

Dostarczenie blisko 100 milionów metrów sześciennych było możliwych dzięki umowom, jakie konsekwentnie Naftogaz zawierał z Orlenem. Przekazany wolumen może zapewnić gaz nawet dla 700 tysięcy ukraińskich rodzin przez miesiąc w sezonie zimowym.

– Dodatkowe wolumeny gazu są niezwykle ważne w okresach ekstremalnych mrozów i rosyjskich ataków terrorystycznych na infrastrukturę energetyczną Ukrainy. Systematycznie współpracujemy z naszymi partnerami międzynarodowymi, aby zapewnić Ukrainie zasoby pozwalające na zrównoważone przetrwanie zimy. Dziękuję naszym partnerom w Orlenie. Kolejne partie amerykańskiego gazu zostały już zakontraktowane i zostaną dostarczone na Ukrainę w lutym-marcu – powiedział Sergij Koreckij, prezes Naftogazu.

Ukraina obecnie boryka się nie tylko z zimą ale i z zniszczoną, na skutek rosyjskich ataków, infrastrukturą energetyczną. Rosja złamała postanowienie o czasowym nie atakowaniu energetyki i budynków cywilnych, w samym Kijowie około 1000 bloków pozbawionych jest ciepła.

Co raz bliższa współpraca

W 2026 roku Ukraina ma otrzymać około miliarda metrów sześciennych amerykańskiego LNG. W 2025 roku przez Polskę do Ukrainy dotarło 2,1 miliarda metrów sześciennych gazu (ponad 30 procent całego importu), z czego około 600 milionów metrów sześciennych było LNG z USA.

Pod koniec stycznia Gaz-System ustalił z ukraińskim operatorem Gas Transmission System Operator of Ukraine, stopniowe zwiększanie przepustowości z Polski na Ukrainę. Przepustowość z Polski na Ukrainę ma wzrosnąć do końca kwietnia  z 15,3 milionów metrów sześciennych do 18,4 milionów metrów sześciennych.

Trzeciego lutego bieżącego roku Gaz-System poinformował nie tylko o rekordowym przesyle gazu, ale i rekordowym eksporcie, który wyniósł 13,9 milionów metrów sześciennych (wolumen łącznie przesłany na Ukrainę i Litwę).

Naftogaz / RBC Ukraine / Gaz-System / Biznes Alert / Marcin Karwowski