Całkowite nakłady inwestycyjne w polski sektor energetyczny do 2040 roku mogą sięgnąć 2,7–3,5 bilionów zł, a bez inwestycji w elastyczność systemu – magazyny energii, biogaz, biometan, power-to-heat i sieci – bezpieczeństwo dostaw może być zagrożone, wynika z raportu Banku Gospodarstwa Krajowego.
Według BGK, z całości nakładów nawet 1,7 biliona zł przypadnie na produkcję oraz przesył i dystrybucję energii elektrycznej. Autorzy raportu podkreślają, że transformacja energetyczna w kierunku niskoemisyjnej gospodarki wymaga nie tylko nakładów na nowe moce wytwórcze, ale przede wszystkim inwestycji zwiększających elastyczność Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE).
Polska transformacja energetyczna postępuje, a udział odnawialnych źródeł energii w miksie rośnie, co – jak wskazuje BGK – stawia coraz większe wymagania wobec infrastruktury, która musi szybko reagować na zmiany w podaży i popycie energii.
– Polski system elektroenergetyczny staje się coraz bardziej złożony i podatny na wahania wynikające z warunków pogodowych. O ile transformacja jest nieunikniona, o tyle jej sukces zależy od zdolności do magazynowania i bilansowania rynku energii. Dlatego inwestycje w elastyczność powinny być traktowane na równi z inwestycjami w nowe moce wytwórcze – powiedział cytowany w raporcie dyrektor Biura Branży Energetycznej i Technologii w BGK Artur Galbarczyk.
Jak zapewnić elastyczność?
Do klasycznych elementów elastyczności systemu BGK zalicza elektrownie gazowe, które mogą działać zarówno jako jednostki podstawowe, jak i szczytowe, odpowiadając na zmienne zapotrzebowanie. Moc zainstalowana jednostek gazowych w KSE przekroczyła 5 GW pod koniec 2024 roku, co oznacza dwukrotny wzrost w porównaniu z 2020 rokiem, choć energetyka gazowa, w ocenie banku, pozostaje rozwiązaniem przejściowym z uwagi na konieczność importu surowca.
Raport wskazuje, że duży potencjał elastyczności systemu mają bateryjne magazyny energii, które stabilizują pracę KSE, ograniczają wahania cen oraz poprawiają rentowność farm OZE. Równie istotne są biogazownie, które nie są uzależnione od pogody, a ich produkcja może być regulowana. Obecnie w Polsce wykorzystywane jest jedynie około 3 procent technicznego potencjału produkcji biogazu, zaś potencjał produkcji biometanu szacuje się na co najmniej 8 mld metrów sześciennych rocznie.
Technologie power-to-heat (proces, w którym energia elektryczna jest przekształcana w ciepło – red.) połączone z magazynami ciepła również mogą zwiększać elastyczność systemu poprzez wykorzystanie nadmiaru energii elektrycznej do magazynowania ciepła w słoneczne i wietrzne dni, przyczyniając się także do dekarbonizacji ciepłownictwa.
Kluczowe inwestycje
Kluczowym elementem zapewniającym bezpieczeństwo dostaw i integrację nowych źródeł jest rozbudowa oraz modernizacja sieci elektroenergetycznych – zarówno przesyłowych, jak i dystrybucyjnych – które muszą nadążać za dynamicznym rozwojem OZE, elektryfikacją transportu i ciepłownictwa oraz nowymi zagrożeniami hybrydowymi i cyfrowymi.
Analiza BGK wskazuje, że największe luki inwestycyjne występują w obszarach bateryjnych magazynów energii, biogazowni, biometanowni i technologii power-to-heat.
– To właśnie w tych mniej dojrzałych, a strategicznie kluczowych segmentach BGK może dostarczać rozwiązania finansowe dopasowane do specyfiki projektów. Naszą rolą jest zapewnienie pierwszej lub ostatniej złotówki do projektów o strategicznym znaczeniu – stwierdziła cytowana w raporcie dyrektorka Departamentu Relacji Strategicznych w BGK Joanna Smolik.
Bank podkreśla, że realizacja ambitnej transformacji sektora energetycznego wymaga połączenia kapitału publicznego i prywatnego, z aktywnym udziałem instytucji rozwoju, aby zapewnić bezpieczeństwo i stabilność dostaw energii w przyszłości.
Bank Gospodarstwa Krajowego to polski bank rozwoju, wspierający zrównoważony rozwój gospodarczy i społeczny, finansuje inwestycje w infrastrukturę, mieszkalnictwo i przedsiębiorczość. Angażuje się również w inicjatywy strategiczne, takie jak bezpieczeństwo narodowe i transformacja energetyczna. Bank współpracuje zarówno z sektorem publicznym, jak i prywatnym.
PAP / Biznes Alert
