ClientEarth: Posłowie dali samorządom narzędzia do walki z brudnym powietrzem

6 sierpnia 2015, 10:34 Energetyka
vapor cloud vapor clouds steam energy energy industry power industry environment engineering energy production production of energy energy generation electricity chimneys economy industry ecology climate change greenhouse effect global warming Carbon diox

W środę 5 sierpnia, Sejm przyjął nowelizację prawa ochrony środowiska. Upoważnia ona sejmiki województw do wprowadzenia ograniczeń w zakresie spalania wybranych paliw oraz do nakładania norm jakości dla domowych pieców. Zdaniem fundacji ClientEarth przyjęta ustawa pozwoli miejscowościom borykającym się z problemem zanieczyszczenia powietrza na podjęcie skutecznych i ambitnych działań, których oczekują mieszkańcy i turyści. 

– Nowe przepisy dają samorządom elastyczność i prawo, nie obowiązek, do stosowania specjalnych środków walki z niską emisją w zależności od skali problemu, indywidualnych warunków oraz możliwości finansowych gminy – wyjaśnia Małgorzata Smolak, prawniczka Fundacji ClientEarth. Przyjęte zmiany dają też gwarancję, że jeśli Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzi nieważność krakowskiej uchwały w sprawie zakaz ustosowania paliw stałych, to na mocy nowych przepisów Sejmik będzie miał możliwość przyjęcia analogicznej regulacji – dodaje Smolak.

Ze względu na wątpliwości w interpretacji dotychczasowego artykułu 96 prawa ochrony środowiska sąd pierwszej instancji stwierdził nieważność krakowskiej uchwały antysmogowej. Ostatecznie w tej sprawie wypowie się we wrześniu Naczelny Sąd Administacyjny. W listopadzie 2013 roku Kraków, jako pierwsze miasto w Polsce, wprowadził program walki o czyste powietrze. Przewiduje on, że od 2018 roku zacznie obowiązywać zakaz wykorzystywania węgla, drewna i ciężkiego oleju opałowego do celów grzewczych w budynkach. Miasto gwarantuje zwrot nawet do 100% kosztów inwestycji wymiany systemu grzewczego poniesionych przez mieszkańców oraz program osłonowy dla najbardziej potrzebujących. Kraków wyliczył, że walka z brudnym powietrzem się opłaci, bo aktualnie koszty emisji zanieczyszczeń szacuje się na 740 mln złotych rocznie.

– Kraków od lat prowadzi program dofinansowania wymiany pieców, z którego jednak korzystali nieliczni. Po przyjęciu przez Sejmik tzw. uchwały anty-smogowej liczba wniosków lawinowo się zwiększyła. Niewątpliwie świadczy to o skuteczności tego rodzaju regulacji w walce o czyste powietrze – wskazuje Smolak.

Zanieczyszczenie powietrza to nie tylko problem dużych miast, ale też licznych miejscowości wypoczynkowych. Zdaniem Fundacji ClientEarth gdyby wziąć pod uwagę stan powietrza w Polsce, według danych za rok 2013, aż 900 miejscowości turystycznych nie powinno pobierać opłaty miejscowej, ponieważ miejscowości te leżą w strefie, w której przekroczone zostały normy jakości powietrza. Samorządy podnosiły, że mają ograniczone możliwości przeciwdziałania problemowi, więc  dzięki przyjętej dzisiaj regulacji otrzymają one mocne narzędzia prawne w tym zakresie.

Nowelizacja prawa energetycznego zwana potocznie poprawką Arkita (od nazwiska posła wnioskodawcy – Tadeusza Arkita) zmienia artykuł 96 prawa ochrony środowiska, który upoważnia sejmiki województw do wprowadzenia ograniczeń lub zakazów w zakresie spalania paliw lub norm dla instalacji grzewczych. Poprawka wprowadza też zmiany w zakresie emisji hałasu oraz mechanizmu kompensacji emisji.

Źródło: ClientEarth