Ożywienie energetyki jądrowej grozi deficytem uranu, którego globalne zapotrzebowanie ma znacząco wzrosnąć do 2030 i 2040 roku. Obecne wydobycie może spaść o połowę wraz z wyczerpywaniem się złóż, co stworzy poważną lukę podażową.
Światowe zapotrzebowanie na uran dla reaktorów ma wzrosnąć o jedną trzecią – do 86 tysięcy ton do 2030 roku i do 150 tysięcy ton do 2040 roku – wynika z raportu World Nuclear Association opublikowanego na początku września.
Organizacja apeluje o inwestycje w nowe i istniejące źródła surowca, by uniknąć kryzysu.
„Ponieważ obecne kopalnie staną w obliczu wyczerpania zasobów w nadchodzącej dekadzie, potrzeba nowego, podstawowego źródła uranu staje się jeszcze pilniejsza. Niezbędne będą szeroko zakrojone poszukiwania, innowacyjne techniki wydobycia, sprawne procedury wydawania zezwoleń oraz terminowe inwestycje.” – pisano w raporcie.
Nadchodzą chude lata
Najwięksi producenci uranu ograniczają wydobycie, co może prowadzić do wzrostu cen surowca.
Cytowany przez brytyjski dziennik Financial Times Mark Chalmers, dyrektor generalny amerykańskiej firmy wydobywającej uran, Energy Fuels, przewiduje, że coraz więcej przedsiębiorstw będzie korygować swoje prognozy, częściowo z powodu spadającej wydajności starzejących się kopalń.
„Cały ekosystem powinien być w równowadze, a obecnie tak nie jest. Na horyzoncie rysują się niepewne perspektywy.” – powiedział.
Z raportu wynika, że do 2040 roku moc elektrowni jądrowych na świecie ma niemal się podwoić, osiągając 746 gigawatów energii elektrycznej. Istotną część tego wzrostu zapewnią nowe reaktory budowane w Chinach i Indiach.
Uniezależnić się od Rosji
Budowa nowych kopalń uranu trwa nawet 10–20 lat, a sektor musi równocześnie rozwijać konwersję i wzbogacanie uranu, by zmniejszyć zależność od Rosji pogłębioną napięciami geopolitycznymi.
Jacques Peythieu, wiceprezes wykonawczy francuskiego producenta uranu Orano, wskazał, że Zachód może uniezależnić się od rosyjskiego wzbogacania uranu na początku nadchodzącej dekady.
Dodał, że mimo rozbudowy własnych instalacji wzbogacania przez Orano, większość nowej mocy planowanej do uruchomienia od 2028 roku została już przypisana klientom, co oznacza, że dostępność dodatkowego uranu dla nowych odbiorców będzie ograniczona.
Kazachstan odpowiada za największą część światowych dostaw surowego uranu, przekraczając 40 procent udziałów w rynku, a znaczącymi producentami są również Australia i Kanada. W zakresie konwersji i wzbogacania uranu dominującą pozycję zajmuje Rosja, kontrolując około 40 procent globalnego rynku. Moskwa pozostaje także liderem w eksporcie gotowych elementów paliwowych, wyprzedzając Szwecję, Stany Zjednoczone, Niemcy i Francję.
W Polsce
Po II wojnie światowej w Sudetach, w miejscowościach takich jak Kowary, Miedzianka i Radoniów, powstały kopalnie uranu tworzone przez ZSRR w ramach programu atomowego. Wydobycie prowadzone było do 1972 roku, jednak ruda cechowała się niską jakością i ograniczoną wydajnością. Obecnie szacuje się, że w Sudetach i Górach Świętokrzyskich pozostaje około 7–8 tys. ton zasobów uranu, lecz według niedawnej opinii Ministerstwa Środowiska i Klimatu ich eksploatacja jest nieopłacalna.
W marcu tego roku ówczesna minister przemysłu, Marzena Czarnecka, poinformowała, że paliwo jądrowe dla planowanej na Pomorzu elektrowni najprawdopodobniej zostanie dostarczone przez dostawcę technologii w tej inwestycji, firmę Westinghouse. Polityk mówiła jednak wówczas, że prowadzone są również rozmowy z francuskimi producentami.
„Westinghouse pewnie będzie naturalnym sprzedawcą tego paliwa, ale oczywiście toczą się jeszcze rozmowy z Francuzami, bo Francuzi też są producentami takiego paliwa. Wobec tego ja mogę zagwarantować, że to paliwo będzie.” – mówiła wówczas Czarnecka.
Tomasz Winiarski
