W oświadczeniu podsumowującym rozmowę prezydentów USA i Ukrainy przekazano, że zdaniem Donalda Trumpa własność Stanów Zjednoczonych nad elektrownią jądrową w Zaporożu zapewni jej najlepszą ochronę. Zełenski poprosił o nowe systemy Patriot, prezydent USA zgodził się pomóc je znaleźć „zwłaszcza w Europie”.
Donald Trump odbył rozmowę telefoniczną z Wołodymyrem Zełenskim. Trwała około godziny i prezydent USA określił ją jako „bardzo dobrą”. Jej szczegóły w oświadczeniu przedstawili Marco Rubio, sekretarz USA oraz Mike Waltz, doradca ds. bezpieczeństwa narodowego.
– Duża część dyskusji opierała się na rozmowie, którą odbyłem wczoraj z prezydentem Putinem, aby skoordynować stanowiska Rosji i Ukrainy w kwestii ich oczekiwań i potrzeb – napisał prezydent Trump na X.
W oświadczeniu potwierdzono, że Zełenski otrzymał kompletne informacje na temat rozmowy przywódców USA i Rosji.
Systemy Patriot dla Ukrainy, ale nie z USA
Obaj rozmówcy zadeklarowali, że ich sztaby obronne pozostaną w ścisłej współpracy, oraz będą wymieniać informacje „w miarę rozwoju sytuacji na polu walki”. W związku z atakami Rosji na obiekty cywilne prezydent Zełenski poprosił o systemy obrony powietrznej, zwłaszcza Patriot.
– Prezydent Trump zgodził się na współpracę w celu znalezienia dostępnych systemów, zwłaszcza w Europie – czytamy w oświadczeniu.
Prezydenci uzgodnili zawieszenie broni w postaci powstrzymania ataków na energetykę. Dotyczy to zarówno Ukrainy jak i Rosji.
– Zespoły techniczne spotkają się w Arabii Saudyjskiej w najbliższych dniach, aby omówić rozszerzenie zawieszenia broni na Morze Czarne, co ma stanowić krok w kierunku pełnego zawieszenia broni. Przywódcy uznali to za pierwszy etap na drodze do całkowitego zakończenia wojny i zapewnienia bezpieczeństwa – przekazali Rubio i Waltz.
Ukraiński atom pod kontrolą USA
Trump stwierdził, że Stany Zjednoczone mogą odegrać „kluczową rolę” w zarządzaniu ukraińskimi elektrowniami jądrowymi. Argumentował to doświadczeniem w sektorze energetycznym i infrastrukturalnym.
– Podkreślił, że amerykańska własność tych elektrowni byłaby najlepszą gwarancją ochrony tej infrastruktury i wsparcia dla ukraińskiego sektora energetycznego – napisano w amerykańskim oświadczeniu.
Temat elektrowni jądrowej w Zaporożu pojawił się już przed rozmową prezydentów USA i Rosji. Karoline Leavitt, rzeczniczka Białego Domu powiedziała, że będzie ona dotyczyła m.in. „elektrowni przy granicy Rosji i Ukrainy”. Również Trump potwierdził w niedzielę, że tematem rozmów będą „ziemie i elektrownie”. BBC skomentowało to wskazując, że deklaracje pasują do elektrowni jądrowej w Zaporożu, okupowanej przez Rosjan od 2022 roku. Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej wielokrotnie zgłaszała uwagi dotyczące Zaporoża, m.in. brak dostępu do całego kompleksu i zaminowanie przez Rosjan dachu.
Ambasada USA w Polsce / BBC / Biznes Alert / Marcin Karwowski