Branża rolno-spożywcza chce dwuletniego moratorium na nowe regulacje prawne. Nadmierne obciążenia prowadzą do trwałej utraty rentowności przez polskich i firmy. Skutkiem wzrost importu żywności spoza Unii Europejskiej czy przenoszenie części produkcji do krajów o niższych kosztach regulacyjnych oraz rozwój szarej strefy. To powoduje spadek dochodów podatkowych.
40 branżowych organizacji z sektora rolno-spożywczego, reprezentujących rolników, jak i krajowych producentów żywności wystąpiło do rządu o całkowite wstrzymanie prac nad przepisami, które podnoszą koszty prowadzenia działalności. Wniosek padł podczas specjalnej konferencji „Apel organizacji branżowych sektora rolno-spożywczego o wprowadzenie dwuletniego moratorium legislacyjnego”, zorganizowanej 9 marca 2026 roku w Warszawie. Powód? Sektor rolno-spożywczy odpowiada za blisko 20 procent wartości produkcji sprzedanej całego przemysłu, a stabilność otoczenia prawnego jest dziś kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego kraju oraz utrzymania konkurencyjności cenowej polskiej żywności na zagranicznych rynkach.
Interesy branży miały być w ocenie uczestników konferencji ignorowane przez kolejne rządy. Jednak w ostatnich latach, w wyniku przyjmowania nowych przepisów nastąpiła kumulacja nowych obowiązków (np. administracyjnych, sprawozdawczych, technologicznych) nakładanych na producentów i rolników, w krótkim czasie i bez odpowiednich okresów dostosowawczych destabilizuje ich działalność. W konsekwencji mogą one doprowadzić do trwałej utraty rentowności prowadzonej działalności, w najlepszym ograniczają zdolność do prowadzenia inwestycji i utrudniają planowanie długofalowego rozwoju.
W przygotowywaniu szkodliwych przepisów ma przodować ministerstwo klimatu i ochrony środowiska, które dokonuje nadtranspozycji unijnych przepisów. Chodzi m.in. o projekt UD224, o udostępnianiu informacji o środowisku, który może wydłużyć procedury administracyjne związane z inwestycjami w produkcji zwierzęcej czy UC100/ROP o rozszerzonej odpowiedzialności producenta dla opakowań, który spowoduje znaczący wzrost kosztów dla producentów żywności.
Memorandum na nowe przepisy
Dodatkowo brak koordynacji prac nad kolejnymi projektami ustaw w ramach rządu powoduje, że narastają jednocześnie wymogi środowiskowe, fiskalne, podnosząc koszty stałe przedsiębiorstw. Chodzi o planowane zmiany w przepisach dotyczących zdrowia publicznego czy stawek podatkowych (np. podatku akcyzowego), które mogą zwiększyć obciążenia dla krajowego przemysłu przetwórczego, prowadząc do wzrostu cen.
Nadmierne regulacje, to straty dla budżetu
Nadmierne, niepotrzebne obciążenia regulacyjne mogą prowadzić do wzrostu importu żywności spoza Unii Europejskiej czy przenoszenia produkcji do krajów o niższych kosztach regulacyjnych. A także niezamierzonych skutków, jak rozwój szarej strefy. Takie zagrożenie niesie projekt nowelizacji ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (UD213), przygotowany przez resort zdrowia, a który najbliższym czasie ma przyjąć rząd.
– Ten projekt to przejaw chaotycznej legislacji w zakresie przepisów fiskalnych i regulacyjnych dotyczących wyrobów tytoniowych. Naszym zdaniem jego przyjęcie uderzy w lokalnych plantatorów tytoniu, doprowadzi do wzrostu udziału szarej strefy, konsekwencji ograniczenia produkcji i sprzedaży legalnych produktów, i spadku dochodów podatkowych – mówi Krzysztof Andruszkiewicz, pełnomocnik Okręgowego Związku Plantatorów Tytoniu w Augustowie.
Wpływy z eksportu wyrobów tytoniowych wynoszą 4,6 miliarda euro rocznie, czyli 11 procent całej sprzedaży zagranicznej krajowego sektora rolno-spożywczego. Dochody podatkowe przekazywane przez branżę wynoszą blisko 28 miliarda złotych.
Pod apelem o wprowadzenia dwuletniego moratorium legislacyjnego, przy zachowaniu zasady „UE+0” podpisało się 40 organizacji:
- Polska Federacja Producentów Żywności –
- Związek Pracodawców
- Polska Izba Mleka
- Polska Platforma Zrównoważonej Wołowiny
- Związek POLSKIE MIĘSO
- Krajowa Rada Drobiarstwa – Izba Gospodarcza
- Federacja Branżowych Związków Producentów
- Rolnych
- Krajowa Rada Izb Rolniczych
- Federacja Przedsiębiorców Polskich
- Związek Przedsiębiorców i Pracodawców
- Federacja Gospodarki Żywnościowej RP
- Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka
- Polskie Zrzeszenie Producentów Bydła Mięsnego
- Krajowy Związek Plantatorów Buraka Cukrowego
- Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego – Browary Polskie
- Unia Producentów i Pracodawców Przemysłu Mięsnego UPEMI
- Krajowa Izba Gospodarcza– Komitet Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej
- Ogólnopolski Związek Producentów Drobiu „Poldrób”
- Krajowa Izba Producentów Drobiu i Pasz
- Polska Izba Nasienna
- Polska Izba Produktu Regionalnego i Lokalnego
- Ogólnopolski Związek Plantatorów Tytoniu w Grudziądzu
- Okręgowy Związek Plantatorów Tytoniu w Augustowie
- Polski Związek Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej „POLSUS”
- Krajowy Związek Pracodawców – Producentów Trzody Chlewnej „POLPIG”
- Polski Związek Ogrodniczy
- Polski Związek Producentów Ziemniaków i Nasion Rolniczych
- Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych
- Związek Producentów Cukru
- Związek Pracodawców Polski Przemysł Spirytusowy
- Krajowe Zrzeszenie Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych
- Polskie Forum Wieprzowiny
- Polskie Stowarzyszenie Obsługi Rolnictwa POLSOR
- Polskie Stowarzyszenie Producentów Wyrobów
- Czekoladowych i Cukierniczych POLBISCO
- Stowarzyszenie Regionalnych Browarów Polskich
- Stowarzyszenie „Agrointegracja”
- Stowarzyszenie Branży Grzybów Uprawnych
- Stowarzyszenie Krajowa Unia Producentów Soków
