Gdy pytasz Ministerstwo Zdrowia o szczepionki na pneumokoki – zamiast prostych odpowiedzi pojawia się urzędniczy klaun, który zamienia poważny problem w kabaret niedopowiedzeń.
W Ministerstwie Zdrowia, jak w dobrym horrorze, zawsze coś złego czai się pod powierzchnią. Wystarczy zadać pytania o pneumokoki, żeby się o tym, przekonać. Gdy myślisz, że usłyszysz prawdę, zamiast uczciwej odpowiedzi pojawia się bezuczuciowy klaun. Zaczyna się gra na zwłokę i kpiny. A Ty, Drogi Czytelniku, możesz tylko patrzeć, jak strach rośnie… I rośnie…
Szczepionki, pneumokoki i klaun
W 2024 roku liczba zachorowań na inwazyjną chorobę pneumokokową wzrosła o 281 przypadków w porównaniu do poprzedniego roku, a współczynnik śmiertelności seniorów osiągnął 44,3 proc. Dzieci do lat pięciu? 101 przypadków w tym dwa śmiertelne.
Eksperci alarmują, że większość zakażeń pochodzi od serotypów 19A i 3 – ale tego, jak się okazuje, nie obejmuje refundowana szczepionka (PCV10, produkowana tylko przez jednego producenta). Mrozi krew w żyłach świadomość, że większość Europy i USA już dawno stosuje nowocześniejsze zabezpieczenia.
A u nas? Polska od 2017 roku – niczym dzieciak uwięziony przez koszmarnego klauna – trwa przy starej, 10-walentnej szczepionce. Dlaczego? Gdyby ktoś znał prawdziwą odpowiedź, może już byłby bohaterem nowej powieści Stephena Kinga.
Śliskie i nieuchwytne
Ja to pytanie oczywiście zadałem już dawno. Nie jedno zresztą. I trzeba przyznać, że odpowiedzi z Ministerstwa w końcu przyszły – śliskie, nieuchwytne i wprawiające w osłupienie, gdy próbujesz je zrozumieć.
Zapytasz więc. Czy planują zmianę polityki? Jak ograniczą zgony? Dlaczego tylko jeden producent? Czy wprowadzą wreszcie nowoczesne szczepionki?
W odpowiedzi usłyszysz ciąg urzędniczych zaklęć: „Aktualny stan prawny… Obwieszczenie Ministra… Charakter wnioskowy procedury… Eksperci Zespołu… Wykaz refundowanych produktów… Decyzje ministra… Portal informacyjny… Program szczepień…”
Mrok w Ministerstwie Zdrowia
To nie są odpowiedzi – to mrok, w którym toną pytania. Ministerstwo działa! Promuje wiedzę! Prowadzi portal! Zleca kampanie! Ale nie odpowiada, nie chroni – śmieje się, jak klaun, który udaje troskę, a naprawdę karmi się naszą bezradnością i strachem.
Więc nie bój się tego, co słychać w nocy – bój się tego, co czytasz w oficjalnych odpowiedziach. Bo największy horror to nie choroba, lecz urzędowy śmiech i cisza, która Cię otacza, gdy prosisz o prawdziwą ochronę. Kiedy ten koszmar się skończy? Ministerstwo dba o to, by trwał jak najdłużej.
Pytania i odpowiedzi
Poniżej pytania Biznes Alert i oryginalne odpowiedzi Ministerstwa Zdrowia. Oceńcie sami:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje zmianę polityki refundacyjnej w kierunku nowszych szczepionek przeciwko pneumokokom, które zapewniają ochronę przed serotypami 19A i 3?
2. Jakie działania resort zamierza podjąć, aby ograniczyć rosnącą liczbę zakażeń i wysoką śmiertelność, szczególnie wśród seniorów?
3. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie szczepionek o szerszym spektrum ochrony, takich jak PCV20, o co apelują eksperci?
4. Dlaczego od roku 2017 preferowana jest w Polsce szczepionka przeciwko pneumokokom, produkowana tylko przez jednego producenta?
Ministerstwo Zdrowia udzieliło następujących odpowiedzi:
Ad 1. 3. i 4.
W obowiązującym stanie prawnym szczepionki zalecane, dostępne w ramach refundacji aptecznej (zwrot kosztów do limitu pokrywa NFZ), są wskazane w aktualnym obwieszczeniu Ministra Zdrowia dotyczącym wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Eksperci Zespołu ds. Szczepień Ochronnych, będącego organem doradczym Ministra Zdrowia, przygotowują rekomendacje dotyczące szczepień ochronnych dla różnych grup społecznych i zawodowych oraz osób z określonym stanem zdrowia, uwzględniając potrzebę szczególnej ochrony lub korzyści zdrowotne dla wybranych grup.
Zgodnie z ustawą o refundacji, procedura objęcia refundacją ma charakter wnioskowy – inicjowana jest na wniosek podmiotu odpowiedzialnego, jego przedstawiciela lub importera. Wykaz refundowanych produktów odzwierciedla decyzje Ministra Zdrowia o refundacji.
Szczegółowe informacje dotyczące refundacji szczepionki przeciw pneumokokom u dorosłych są dostępne na portalu Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Państwowego Instytutu Badawczego (https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/pneumokoki/).
Ad 2.
Ministerstwo Zdrowia prowadzi działania na rzecz zwiększenia świadomości społecznej na temat szczepień ochronnych, m.in. w ramach Narodowego Programu Zdrowia (NPZ), który określa cele strategiczne i operacyjne oraz najważniejsze zadania związane ze zmniejszaniem zachorowań na choroby zakaźne.
W latach 2021–2025 w ramach NPZ realizowane jest zadanie „Promocja szczepień”, obejmujące utrzymanie portalu informacyjnego oraz działania promocyjne i edukacyjne na temat szczepień ochronnych. Zadanie to realizuje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy.
Szczepienia ochronne w Polsce są wykonywane na podstawie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Wyróżnia się szczepienia obowiązkowe (bezpłatne), zalecane (płatne lub bezpłatne) oraz poekspozycyjne (bezpłatne). Informacje o krajowych zaleceniach dotyczących szczepień ochronnych są publikowane w Programie Szczepień Ochronnych (PSO) na dany rok.
Przekazywanie informacji o szczepieniach ochronnych, w tym zalecanych, jest ustawowym obowiązkiem lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną. Rzetelne informacje na temat szczepień są dostępne na portalu https://szczepienia.pzh.gov.pl/.
Czytaj więcej o kontrowersjach wokół PCV10:
WUS/BA
