Jezioro Pilchowickie na Dolnym Śląsku zostanie całkowicie opróżnione po raz pierwszy od około 50 lat. To efekt wartej blisko 100 mln zł modernizacji historycznej zapory, która ma zwiększyć bezpieczeństwo przeciwpowodziowe regionu i wzmocnić jedną z najważniejszych budowli hydrotechnicznych w Polsce.
Jezioro Pilchowickie w najbliższych miesiącach zniknie z krajobrazu Dolnego Śląska. Powodem jest kompleksowy remont zapory w Pilchowicach, który potrwa około dwóch lat. Inwestycja wymaga stopniowego spuszczenia wody ze zbiornika, co umożliwi przeprowadzenie prac przy fundamentach i konstrukcji obiektu.
Proces opróżniania jeziora już się rozpoczął. W pierwszym etapie poziom wody będzie systematycznie obniżany, a do czerwca zbiornik zostanie niemal całkowicie opróżniony. W kulminacyjnym momencie, między 15 czerwca a 15 lipca, odsłonięte zostanie dno jeziora.
Według planów woda zacznie wracać do zbiornika dopiero w 2028 roku, po zakończeniu najważniejszych prac modernizacyjnych.
Inwestycja za 100 mln zł
Modernizacja zapory to przedsięwzięcie o wartości blisko 100 mln zł. Zakres prac obejmuje m.in. uszczelnienie ścian zapory, remont jej korony wraz z drogą, modernizację przelewu kaskadowego oraz przebudowę sztolni obiegowej i systemu upustów dennych.
Inżynierowie będą szczegółowo kontrolować konstrukcję – od fundamentów aż po najwyższe elementy zapory. Każdy fragment budowli zostanie sprawdzony pod kątem szczelności i ewentualnych uszkodzeń, a ubytki zostaną uzupełnione specjalnymi materiałami uszczelniającymi.
Jak podkreślają przedstawiciele inwestora, spółki Tauron Ekoenergia w rozmowie z Radiem Wrocław, proces opróżniania zbiornika będzie prowadzony stopniowo, aby nie powodować zagrożenia dla miejscowości położonych poniżej zapory.
Kluczowy element ochrony przeciwpowodziowej
Zapora w Pilchowicach odgrywa fundamentalną rolę w systemie ochrony przeciwpowodziowej doliny rzeki Bóbr. Obiekt ogranicza ryzyko powodzi w okolicznych miejscowościach, takich jak Pilchowice, Wleń czy Lwówek Śląski.
Modernizacja ma zwiększyć zdolność zbiornika do redukowania fal powodziowych oraz poprawić system monitoringu i reagowania w sytuacjach podwyższonego poziomu wód.
Znaczenie zapory potwierdziły wydarzenia z 2024 roku, gdy podczas powodzi konstrukcja przejęła ogromną falę wezbraniową. Mimo ekstremalnych warunków obiekt wytrzymał napór wody, chroniąc okoliczne miejscowości przed poważnymi zniszczeniami.
Historyczna budowla z początku XX wieku
Zapora w Pilchowicach jest jednym z najważniejszych zabytków hydrotechniki w Polsce. Jej budowę rozpoczęto w 1903 roku, a oficjalne otwarcie nastąpiło w 1912 roku. Projekt powstał jako odpowiedź na katastrofalną powódź z 1897 roku, która spustoszyła region.
Po ponad stu latach funkcjonowania konstrukcja nadal pełni strategiczną rolę w systemie gospodarowania wodą na Dolnym Śląsku. Obecna modernizacja ma zapewnić jej bezpieczne działanie przez kolejne dekady oraz dostosować obiekt do współczesnych standardów technicznych i bezpieczeństwa.
