Prawo klimatyczne wchodzi w życie. Cel neutralności klimatycznej obejmuje także Polskę

29 lipca 2021, 15:45 Alert
uniaeuropejska-590×2000

W czwartek w życie weszło europejskie prawo klimatyczne, obejmujące również Polskę. Określa ono m.in. prawnie wiążące cele neutralności klimatycznej UE do 2050 roku oraz redukcji emisji o 55 procent do 2030 roku.

Prawo klimatyczne

Pełna realizacja celów europejskiego prawa klimatycznego oraz dostosowanie polityki poszczególnych państw członkowskich do jego celów najpewniej wymagać będzie aktualizacji innych unijnych aktów prawnych, które wyznaczą wyraźne cele dla poszczególnych krajów i nałożą na nie konkretne, wymierne obowiązki. Komisja Europejska już w lipcu br. ogłosiła inicjatywę legislacyjną (tzw. pakiet “Fit for 55”), która ma na celu dostosowanie unijnego prawa klimatyczno-energetycznego do wymogów wchodzącego dziś w życie unijnego rozporządzenia.

– Mamy pewność, że w związku z wejściem w życie prawa klimatycznego cały szereg obecnych strategii rządowych, takich jak na przykład, Krajowy Plan na Rzecz Energii i Klimatu, Polityka Energetyczna 2040, Strategia Odpowiedzialnego Rozwoju Premiera Morawieckiego, wymagają zmian, aby ich realizacja nie stała w sprzeczności z europejskim celem neutralności klimatycznej do roku 2050. Co więcej, musimy pamiętać, że Traktat o UE nakłada na państwa członkowskie obowiązek lojalnej współpracy. Złamanie tej zasady narazi Polskę na skargę na naruszanie traktatowych obowiązków – powiedział Marcin Korolec, dyrektor Instytutu Zielonej Gospodarki. – Ponadto powinniśmy w pełni wykorzystywać środki europejskie, takie jak KPO, Fundusze Strukturalne i Just Transition Fund, do finansowania zielonej transformacji polskiej gospodarki. Mam nadzieję, że przedłużający się proces zatwierdzenia polskiego Krajowego Planu Odbudowy skłoni rząd do poprawienia tego dokumentu i wykorzystania szansy jaką stworzyła Unia Europejska do sfinansowania choćby części inwestycji w konieczną, zieloną transformację polskiej gospodarki – dodał dyrektor Korolec.

– Każdy kraj UE ma obowiązek działać w zgodzie z europejskim prawem klimatycznym: podejmować wszelkie działania służące jego realizacji oraz powstrzymać się przed działaniami, które mogłyby utrudnić osiągnięcie jego celu. Istotne jest to, że nowe prawo zobowiązuje każde państwo członkowskie do uwzględnienia unijnego celu neutralności klimatycznej w krajowych działaniach, planach i strategiach – powiedział Bolesław Matuszewski, adwokat i pełnomocnik Fundacji ClientEarth.

Państwa członkowskie mają obowiązek przestrzegać europejskiego prawa klimatycznego już od momentu jego wejścia w życie, zaś w przypadku jego naruszenia muszą liczyć się z konsekwencjami. – Europejskie prawo klimatyczne jest rozporządzeniem unijnym i każde państwo członkowskie ma obowiązek przestrzegania jego przepisów. Brak należytego wykonania tego obowiązku naraża dany kraj na negatywne konsekwencje prawne, w tym na niekorzystny wyrok wydany w postępowaniu przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej – powiedział mec. Matuszewski. Ponadto, zdaniem adwokata, nie można wykluczyć możliwości dochodzenia roszczeń przez osoby prywatne przed sądami krajowymi z powołaniem się również na przepisy europejskiego prawa klimatycznego, w razie jeśli państwo członkowskie te przepisy naruszy.

Client Earth/Michał Perzyński